Quy định bắt buộc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng viên theo Luật Công chứng và Nghị định 104/2025/NĐ-CP

Khi thực hiện các giao dịch mua bán nhà đất, thừa kế hay chuyển nhượng tài sản có giá trị lớn, bất kỳ sai sót nào trong quá trình công chứng cũng có thể dẫn đến thiệt hại nặng nề. Việc tham gia bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng viên bắt buộc chính là giải pháp then chốt giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng cũng như an toàn tài chính của tổ chức hành nghề.

Hành lang pháp lý mới nhất đã quy định rất rõ ràng về tính chất bắt buộc của loại hình bảo hiểm này đối với mọi văn phòng và phòng công chứng tại Việt Nam.

📜 Căn cứ pháp lý về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng viên bắt buộc

Trách nhiệm tham gia bảo hiểm không còn là lựa chọn tùy ý mà đã trở thành nghĩa vụ bắt buộc được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật:

• Luật Công chứng số 41/2024/QH15: Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025, đặt nền móng pháp lý xuyên suốt về hoạt động công chứng và nghĩa vụ bảo hiểm.
• Nghị định số 104/2025/NĐ-CP: Ban hành ngày 15/05/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng, bao gồm các tiêu chuẩn kỹ thuật về hợp đồng bảo hiểm.
• Nghị định số 82/2020/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp nhằm xử lý các hành vi không tuân thủ nghĩa vụ bảo hiểm nghề nghiệp.

Các văn bản trên khẳng định bảo hiểm công chứng viên nằm trong nhóm nghiệp vụ trọng yếu thuộc danh sách bảo hiểm bắt buộc thương mại hiện hành tại thị trường Việt Nam.

⚖️ Nghĩa vụ duy trì bảo hiểm trong suốt thời gian hoạt động

Theo Khoản 5 Điều 36 và Điều 39 Luật Công chứng số 41/2024/QH15, tổ chức hành nghề công chứng có nghĩa vụ mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên hành nghề tại tổ chức mình.

Khoản 1 Điều 39 của Luật nêu rõ: bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên là loại hình bảo hiểm bắt buộc. Điều này đòi hỏi tổ chức hành nghề phải chuẩn bị phương án tham gia đầy đủ cho tất cả nhân sự hành nghề chuyên môn.

Đặc biệt, theo Khoản 2 Điều 39, việc mua bảo hiểm phải được duy trì liên tục trong suốt toàn bộ thời gian hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng, không được phép gián đoạn. Đây là điểm mấu chốt để bảo đảm quyền lợi khiếu nại không bị từ chối do đứt quãng hợp đồng.

Về thời hạn hợp đồng, Khoản 1 Điều 29 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP quy định thời hạn bảo hiểm tối thiểu là 05 năm kể từ ngày hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực. Doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cấp đơn bảo hiểm với thời hạn 5 năm kèm theo điều khoản đánh giá lại rủi ro và điều chỉnh điều kiện hằng năm.

🛡️ Quyền lợi được bảo đảm cho người yêu cầu công chứng

Đối với mỗi gia đình, cá nhân trong nước cũng như kiều bào hay người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam, sự hiện diện của hợp đồng bảo hiểm mang lại sự an tâm tuyệt đối khi ký kết văn bản pháp lý. Bạn có thể tìm hiểu thêm về việc người nước ngoài và gia đình tại Việt Nam nên chọn văn phòng công chứng có bảo hiểm để hiểu rõ quyền lợi của mình.

Khoản 5 Điều 36 Luật Công chứng số 41/2024/QH15 liên kết nghĩa vụ mua bảo hiểm với trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại Điều 40 của Luật. Khi công chứng viên có lỗi sơ suất, bất cẩn gây thiệt hại cho người yêu cầu công chứng hoặc bên thứ ba, bảo hiểm sẽ là nguồn tài chính bảo đảm việc chi trả:

• Bồi thường các tổn thất tài chính mà tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm pháp lý phải trả cho bên bị thiệt hại.
• Hỗ trợ chi trả các chi phí pháp lý phát sinh được doanh nghiệp bảo hiểm chấp thuận bằng văn bản trong quá trình giải quyết khiếu nại.
• Bảo vệ hạn mức tối thiểu theo Khoản 1 Điều 31 Nghị định 104/2025/NĐ-CP là 400.000.000 đồng/vụ và tổng số cho mỗi công chứng viên trong một năm bảo hiểm.
• Mức khấu trừ tối thiểu theo quy định là 2.000.000 đồng cho mỗi trường hợp tổn thất.
• Mức phí bảo hiểm theo thỏa thuận nhưng không được thấp hơn 3.000.000 đồng/năm cho một công chứng viên (chưa bao gồm VAT).

Hiểu rõ bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp luật sư và công chứng viên là gì sẽ giúp các bên nhận diện vai trò bảo vệ kép: vừa giữ gìn danh tiếng cho tổ chức, vừa bảo toàn tài sản cho người dân.

📋 Checklist tuân thủ quy định bảo hiểm cho tổ chức hành nghề công chứng

Để đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật và tránh các rủi ro bị xử phạt hành chính, các phòng và văn phòng công chứng cần kiểm tra định kỳ các hạng mục sau:

• ☐ Rà soát danh sách toàn bộ công chứng viên đang hành nghề tại đơn vị để mua bảo hiểm đầy đủ, không bỏ sót nhân sự.
• ☐ Đảm bảo thời hạn hợp đồng bảo hiểm đáp ứng tối thiểu 05 năm theo đúng Nghị định 104/2025/NĐ-CP.
• ☐ Kiểm tra mức trách nhiệm bảo hiểm trong đơn không thấp hơn mức tối thiểu 400.000.000 đồng/vụ cho mỗi công chứng viên.
• ☐ Thực hiện cập nhật biến động tăng hoặc giảm công chứng viên định kỳ hàng quý với doanh nghiệp bảo hiểm.
• ☐ Lưu trữ hồ sơ hợp đồng, quy tắc bảo hiểm và giấy tờ xác nhận thanh toán phí tại văn phòng để sẵn sàng xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Việc trang bị và duy trì bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng viên không chỉ là sự tuân thủ pháp luật nghiêm túc mà còn khẳng định cam kết uy tín đối với cộng đồng. Để được hướng dẫn chi tiết về thủ tục cấp đơn và tư vấn giải pháp nhanh chóng, uy tín, bạn có thể tham khảo thêm tại paa.vn.